Leestijd: 11 minuten
Transportbedrijven investeren in elektrische voertuigen, laadvoorzieningen en de verdere ontwikkeling van hun locaties. Tegelijk is uitbreiding van de netaansluiting niet overal direct mogelijk. Daardoor kunnen laadpleinen, nieuwe voertuigen en andere groeiplannen onder druk komen te staan.
Netcongestie betekent echter niet automatisch dat iedere ontwikkeling moet worden uitgesteld. Door het huidige energiegebruik, de laadmomenten en de toekomstige behoefte in samenhang te beoordelen, kan duidelijk worden hoeveel ruimte er binnen de bestaande situatie nog beschikbaar is. Vanuit dat inzicht kun je bepalen welke investeringen uitvoerbaar zijn en welke maatregelen eerst verder moeten worden onderzocht.
Kort uitgelegd: Netcongestie ontstaat wanneer de vraag naar transportcapaciteit op het elektriciteitsnet groter is dan het net op dat moment kan verwerken. Voor transportbedrijven kan dit betekenen dat een grotere aansluiting niet direct beschikbaar is. Slim laden, batterijopslag, lokale opwekking en energiemanagement kunnen afhankelijk van de situatie helpen om de bestaande capaciteit gerichter te gebruiken.
In dit artikel:
Netcongestie wordt vaak gezien als een technisch probleem van de netbeheerder. Voor een transportbedrijf heeft het echter direct invloed op operationele en financiële keuzes. Wanneer extra netcapaciteit niet beschikbaar is, kan dit gevolgen hebben voor de aanschaf van elektrische voertuigen, de uitbreiding van een laadplein en de verdere ontwikkeling van de bedrijfslocatie.
Nieuwe voertuigen, klanten en routes wachten niet automatisch totdat het elektriciteitsnet is uitgebreid. Een organisatie moet daarom bepalen welke plannen binnen de huidige situatie uitvoerbaar zijn en welke stappen voorbereiding vragen.
Netcongestie raakt daarmee de volgorde waarin investeringen worden gedaan. Zonder een bredere energiestrategie bestaat het risico dat een afzonderlijke investering technisch mogelijk lijkt, maar onvoldoende aansluit op de volgende ontwikkelfase van het wagenpark of de locatie.
Wanneer een grotere aansluiting niet direct beschikbaar is, kan een transportbedrijf tegen verschillende beperkingen aanlopen. Een gepland laadplein kan mogelijk niet op het gewenste vermogen worden gebruikt. Ook kan het lastiger worden om meerdere elektrische voertuigen tegelijk te laden of om nieuwe bedrijfsactiviteiten aan de locatie toe te voegen.
Dat kan onder andere invloed hebben op:
De precieze gevolgen verschillen per organisatie. Een wagenpark met lange stilstandtijden stelt andere eisen aan de energievoorziening dan voertuigen die snel na terugkomst opnieuw moeten vertrekken. Daarom moet de impact van netcongestie altijd worden gekoppeld aan de dagelijkse logistieke operatie.
Wanneer de energievraag toeneemt, lijkt het aanvragen van een zwaardere aansluiting een logische oplossing. Door netcongestie kan uitbreiding echter vertraagd worden of voorlopig niet beschikbaar zijn. Bovendien hoeft meer gecontracteerd vermogen niet in iedere situatie de enige mogelijke route te zijn.
Voertuigen laden niet allemaal op hetzelfde moment en hoeven niet altijd direct volledig te worden geladen. Wanneer voldoende stilstand beschikbaar is, kan de laadbehoefte mogelijk over een langere periode worden verdeeld. Daarmee kan de bestaande capaciteit anders worden ingezet.
Voordat een zwaardere aansluiting als uitgangspunt wordt genomen, moet daarom duidelijk zijn:
Deze analyse laat zien of de beperking daadwerkelijk het totale beschikbare vermogen is, of vooral de manier waarop de energievraag over de dag is verdeeld.
De capaciteit van een aansluiting wordt niet ieder moment volledig gebruikt. Het energiegebruik van een transportlocatie verandert gedurende de dag. Kantoren, magazijnen, werkplaatsen en laadvoorzieningen hebben ieder hun eigen gebruikspatroon.
Om te bepalen hoeveel ruimte beschikbaar is, moet daarom worden gekeken naar het werkelijke energieprofiel van de locatie. De totale jaarafname zegt onvoldoende over de momenten waarop de aansluiting zwaar wordt belast.
Belangrijke vragen zijn:
Hieruit kan blijken dat op bepaalde momenten nog ruimte aanwezig is om voertuigen te laden. Het kan eveneens zichtbaar worden dat de eerste elektrische voertuigen binnen de huidige aansluiting passen, terwijl verdere uitbreiding aanvullende maatregelen vraagt.
Bij elektrisch transport wordt de laadplanning onderdeel van de dagelijkse bedrijfsvoering. Voertuigen hebben verschillende routes, terugkeertijden en geplande vertrekmomenten. Daardoor hoeft de energievraag niet gelijkmatig over alle voertuigen te worden verdeeld.
Een vrachtwagen die vroeg in de ochtend vertrekt, kan eerder laadprioriteit nodig hebben dan een voertuig dat pas later op de dag wordt ingezet. Een voertuig dat voldoende energie voor de geplande rit heeft, hoeft mogelijk niet direct volledig te worden geladen.
Door de laadplanning af te stemmen op de operationele planning, kan de beschikbare capaciteit gerichter worden gebruikt. Daarvoor moet per voertuig of voertuiggroep duidelijk zijn:
Netcongestie vraagt daardoor niet uitsluitend om technische maatregelen. Ook de manier waarop laden wordt gepland en aangestuurd, bepaalt hoeveel voertuigen binnen de beschikbare ruimte kunnen worden ingezet.
Bij slim laden wordt het beschikbare vermogen verdeeld over de aangesloten voertuigen. Niet ieder voertuig laadt automatisch tegelijk op het hoogste vermogen. De aansturing houdt rekening met de beschikbare capaciteit en de prioriteiten binnen de transportplanning.
Wanneer meerdere voertuigen zijn aangesloten, kan het systeem bijvoorbeeld eerst energie toewijzen aan de voertuigen die het vroegst moeten vertrekken. Andere voertuigen kunnen later of met een lager vermogen laden, zolang zij op tijd voldoende energie beschikbaar hebben.
Slim laden kan helpen om:
Het resultaat hangt af van de laadbehoefte en de beschikbare stilstand. Slim laden creëert geen extra energie, maar kan de aanwezige capaciteit wel anders verdelen. Daarom moet eerst worden vastgesteld of de planning voldoende flexibiliteit biedt.
Batterijopslag kan onderdeel zijn van een energiestrategie voor een locatie met een beperkte netaansluiting. Een batterij kan elektriciteit op bepaalde momenten opslaan en deze later beschikbaar stellen wanneer de vraag op de locatie hoger is.
Of batterijopslag relevant is, hangt af van het energieprofiel van de organisatie. Eerst moet duidelijk zijn wanneer de pieken ontstaan, hoe lang zij duren en hoeveel energie nodig is om deze momenten te ondersteunen. Ook moet de laadbehoefte van het wagenpark worden meegenomen.
Een batterij is daarom geen automatische oplossing voor netcongestie. De investering moet worden beoordeeld in combinatie met:
Pas wanneer deze onderdelen zijn doorgerekend, kan worden bepaald welke rol opslag binnen het complete energiesysteem kan spelen.
Lokale energieopwekking kan bijdragen aan de elektriciteit die op de bedrijfslocatie beschikbaar is. De bruikbaarheid daarvan hangt af van het moment waarop energie wordt opgewekt en het moment waarop voertuigen of andere processen deze energie nodig hebben.
Wanneer opwekking, laadvoorzieningen en het overige energiegebruik afzonderlijk worden aangestuurd, is het lastiger om de beschikbare ruimte doelgericht te benutten. Een energiemanagementsysteem kan deze onderdelen met elkaar verbinden.
Het systeem kan onder meer rekening houden met:
Daarmee kan de energiesturing automatisch reageren op veranderingen gedurende de dag. De inrichting blijft wel afhankelijk van duidelijke uitgangspunten. Eerst moet bekend zijn welke processen voorrang hebben en welke laadmomenten kunnen verschuiven.
Een oplossing voor de huidige situatie is niet automatisch geschikt voor de volgende fase. Het eerste aantal elektrische voertuigen past mogelijk binnen de bestaande aansluiting, terwijl verdere uitbreiding een ander laadprofiel veroorzaakt.
Daarom moeten ook toekomstige plannen worden meegenomen. Denk aan:
Door verschillende scenario’s door te rekenen, wordt zichtbaar wanneer een nieuwe beperking kan ontstaan. Daarmee kan worden bepaald welke investeringen direct nodig zijn en welke onderdelen alleen voorbereid hoeven te worden.
Een gefaseerde aanpak voorkomt dat de eerste installatie onnodig groot wordt uitgevoerd. Tegelijk helpt deze aanpak om te voorkomen dat vroege keuzes verdere uitbreiding later bemoeilijken.
Een roadmap beschrijft hoe een organisatie vanuit de huidige situatie naar de gewenste toekomstige situatie kan groeien. Daarbij worden energievraag, laadbehoefte, netcapaciteit en geplande investeringen in dezelfde tijdlijn geplaatst.
De eerste stap is het analyseren van het huidige verbruik en laadgedrag. Daarna worden de plannen voor voertuigen, laadvoorzieningen en andere ontwikkelingen toegevoegd. Op basis daarvan kunnen verschillende scenario’s worden vergeleken.
Een roadmap kan duidelijk maken:
De roadmap vormt daarmee geen eenmalige technische berekening. Het is een strategisch plan waarin iedere investering wordt verbonden aan de ontwikkeling van het wagenpark en de bedrijfslocatie.
Na de realisatie kunnen de werkelijke laadpatronen afwijken van de eerdere berekeningen. Routes veranderen, voertuigen keren op andere momenten terug en de laadbehoefte groeit wanneer nieuwe voertuigen worden toegevoegd.
Realtime monitoring laat zien hoe het energiesysteem in de praktijk presteert. Daarmee kan worden gevolgd:
Op basis van deze gegevens kunnen instellingen worden aangepast en kunnen nieuwe scenario’s worden doorgerekend. Beheer betekent daardoor meer dan onderhoud aan laadpunten of andere installaties. Het helpt om de energiestrategie te laten aansluiten op veranderingen binnen de organisatie.
Zonneklaar brengt het huidige energiegebruik, het laadgedrag, de beschikbare netcapaciteit en de groeiplannen van jouw organisatie in kaart. Daarbij wordt gekeken naar de dagelijkse inzet van voertuigen en de momenten waarop energie binnen de locatie nodig is.
Vanuit deze analyse worden scenario’s doorgerekend. Daarin kunnen slim laden, energiemanagement, batterijopslag, lokale opwekking en toekomstige uitbreidingen worden meegenomen voor zover zij bij de situatie passen.
Vervolgens ontstaat een roadmap waarin duidelijk wordt welke stappen binnen de huidige aansluiting uitvoerbaar zijn en welke maatregelen nodig kunnen worden bij verdere groei. Zonneklaar kan betrokken blijven bij strategie, engineering, realisatie, monitoring en beheer.
Het uitgangspunt is niet om één techniek vooraf als oplossing aan te wijzen. Eerst moet duidelijk zijn waar de beperking ontstaat en welke combinatie van maatregelen aansluit op de bedrijfsvoering.
Netcongestie kan gevolgen hebben voor de elektrificatie van een wagenpark, de aanleg van een laadplein en andere groeiplannen op een transportlocatie. Een beperkte aansluiting betekent echter niet automatisch dat iedere investering onmogelijk is.
Door het huidige energiegebruik, de voertuigplanning en de toekomstige laadbehoefte gezamenlijk te beoordelen, ontstaat duidelijkheid over de ruimte die nog beschikbaar is. Vanuit die basis kan een gefaseerde energiestrategie worden opgesteld.
Loop je tegen beperkingen aan bij de uitbreiding van jouw wagenpark, laadplein of energievoorziening? Zonneklaar brengt jouw huidige situatie, groeiplannen en mogelijke vervolgstappen in kaart.
01 Betekent netcongestie dat elektrische vrachtwagens niet kunnen worden geladen?
Dat hangt af van de beschikbare capaciteit, de laadbehoefte en de momenten waarop voertuigen laden. Mogelijk is binnen de bestaande aansluiting nog ruimte beschikbaar, bijvoorbeeld door laadmomenten te spreiden. Dit moet per locatie worden onderzocht.
02 Is een grotere netaansluiting altijd nodig voor een elektrisch wagenpark?
Nee, dat staat niet vooraf vast. Eerst moet worden bekeken hoeveel elektriciteit de voertuigen nodig hebben, hoeveel tijd beschikbaar is om te laden en hoe het bestaande energiegebruik over de dag is verdeeld.
03 Kan slim laden netcongestie oplossen?
Slim laden vergroot de netaansluiting niet. Het kan wel helpen om de beschikbare capaciteit over voertuigen en laadmomenten te verdelen. Of dit voldoende ruimte biedt, hangt af van de planning en toekomstige laadbehoefte.
04 Is batterijopslag altijd nodig bij een beperkte aansluiting?
Nee. Batterijopslag kan relevant zijn, maar moet worden beoordeeld op basis van het energieprofiel, de duur van de pieken, het laadgedrag en de groeiplannen. Een batterij is geen standaardoplossing voor iedere locatie.
05 Kunnen zonnepanelen het probleem van netcongestie oplossen?
Lokale opwekking kan bijdragen aan de energie die op de locatie beschikbaar is. De waarde hangt af van de verhouding tussen het moment van opwekking en het moment van verbruik. Daarom moet lokale opwekking samen met laden, opslag en energiemanagement worden beoordeeld.
06 Waarom zijn meerdere scenario’s nodig?
De energievraag verandert wanneer het aantal elektrische voertuigen groeit of routes en laadmomenten wijzigen. Met meerdere scenario’s wordt zichtbaar welke inrichting bij de eerste fase past en wanneer aanvullende maatregelen nodig kunnen worden.
Wil je weten welke energieaanpak past bij je bedrijf, locatie en plannen? Zonneklaar brengt je verbruik, piekmomenten, beschikbare capaciteit en toekomstplannen in kaart. Zo krijg je duidelijkheid over de keuzes die nodig zijn om je energievoorziening beter te benutten.
